Ziekte
van Lyme.
Ziekte
van Lyme?
Dat
krijg je toch door een Teek??
Maar
dat is toch maar zo'n heel klein beestje???
Precies!
De
ziekte van Lyme is een bacteriële ziekte die veroorzaakt wordt door de Borrelia
bacterie. Een bacterie die kan worden overgedragen door de beet van een
besmette Teek. Een teek is een spinachtig dier, vaak kleiner dan een milimeter.
Teken komen overal in
het land voor. Ze zitten in bossen,
weilanden, duinen, parken en als je pech hebt in je eigen tuin. Ze
bevinden zich vooral in hoog gras of tussen dode bladeren, het liefst bij bomen
of struiken. Teken klimmen omhoog langs bijvoorbeeld
grasstengels of planten, totdat ze op een geschikte hoogte zitten waardoor ze
makkelijk op een langslopende gastheer (jij bijvoorbeeld) kunnen overstappen.
Als ze je gevonden hebben dan gaan ze meestal op zoek naar een warm en vochtig
plekje, zoals de knieholte, achter je oor, in de lies, of de oksels. Teken zijn het
gehele jaar actief, maar vooral in de periode van april tot september zien we
de meeste teken. Ook als men eenmaal de
ziekte van lyme heeft gehad en daar voor behandeld is, wil dat niet zeggen dat
men nu immuun is. De ziekte kan dus nogmaals optreden.
Check
jezelf, altijd!
Als je onverhoopt toch
een tekenbeet blijkt te hebben raak dan vooral niet in paniek. Niet álle
teken zijn besmet, dus er hóeft niks aan de hand te zijn.
Noteer een tekenbeet
in je agenda, met de datum en de plaats (foto)van de tekenbeet. Ga bij het ontstaan van een
rode kring of vlek, of gezondheidsklachten zonder rode kring, altijd naar de
huisarts. Het is hierbij belangrijk om te weten dat gezondheidsklachten ook nog
járen ná een tekenbeet kunnen ontstaan. Vergeet dan
niet dat je ooit een teek had!
Er wordt (helaas) vaak
gedacht dat je alleen besmet kunt raken als de teek langer dan 24 uur heeft
vastgezeten. Dit klopt niet!!! Een besmetting kan vrijwel meteen plaatsvinden.
Zorg er dus voor dat je de teek zo snel mogelijk verwijderd. Doe
dit met behulp van een tekenpas of een tekentang. Het is belangrijk de teek zo
dicht mogelijk bij de huid beet te pakken zonder te knijpen of te draaien.
Gebruik ook geen alcohol of andere middelen. Doe je dat wel dan vergroot je de
kans op besmetting omdat de teek zijn maaginhoud kan uitspugen.
Als
de ziekte van Lyme na een tekenbeet snel wordt vastgesteld, dan is dit heel
goed te behandelen met antibiotica. De eerste symptomen van de ziekte van Lyme zijn meestal
griepachtige verschijnselen, gewrichts- en spierklachten en extreme
vermoeidheid.
Soms
krijgen mensen een rode kring, dat heet een erythema migrans. In dat geval kun
je er zeker van zijn dat besmetting heeft plaatsgevonden! Er hoeft dan geen
onderzoek meer plaats te vinden, de ziekte is dan een feit!
Helaas zijn er nog steeds (!!!) huisartsen die denken dat
als je geen rode kring of vlek krijgt er dus geen sprake is van een besmetting,
maar dit is enorm fout!
Lang
niet iedereen met een besmetting heeft ook echt een kring gekregen. Dat maakt
de diagnose een stuk moeilijker. De ziekte van lyme is een "klinische
diagnose". De huisarts zou dus de diagnose op basis van
ziekteverschijnselen, het verhaal van de patient, en daarnaast de bloedonderzoek moeten stellen. Het (latere)
ziektebeeld kan lijken op Epilepsie, Parkinson, MS, ALS, CVS, Fybromyalgie en
Alzheimer. Bloedtesten alleen zijn helaas niet altijd even betrouwbaar (30 %),
en kunnen dus vaak niet gebruikt worden om zekerheid te hebben.
Het
is dus niet raar dat artsen er vaak moeite mee hebben om een juiste diagnose te
stellen.
Wat wel raar is, is dat er
bizar weinig erkenning is door artsen, en een goede behandeling is vaak
ver te zoeken. Zij houden vast aan de
CBO-richtlijnen (daarover straks meer)
Behandelingen die er in het buitenland dan wel zijn, worden hier niet vergoed.
Duurt
de diagnose te lang dan kunnen er allerlei klachten ontstaan, zoals
neurologische klachten, hartklachten, gewrichtsklachten en/of klachten in het
zenuwstelsel.
We
kennen 3 stadia van de ziekte.
*Vroege
Ziekte van lyme
*Vroege
Gedissemineerde Ziekte van Lyme
*Late
(chronische) Ziekte van Lyme
De
klachten in het eerste stadium zijn met name een grieperig gevoel, hoofdpijn,
koorts, stijve nek, spierpijn.
De
klachten in het tweede stadium zijn vaak klachten in de gewrichten,
zenuwstelsel, en/of het hart.
De
klachten in het derde (chronische) stadium bepreken we hieronder.
De
ziekte van Lyme kan men chronisch noemen als de patient langer dan een jaar
besmet is met de ziekte. De ziekte wordt
vaak gekenmerkt door een chronische gewrichtsontsteking (vaak aan de knie)
en/of door huidverkleuring van de armen of benen. Ook hartklachten ,
huidklachten en klachten aan het zenuwstelsel komen heel vaak voor. De
symptomen blijven maar duren en klachten (kunnen) verergeren. Denk hierbij ook aan
symptomen als stemmingswisselingen, Geheugenproblemen, woede uitbarstingen,
slechte concentratie, slaapstoornissen, prikkelbaarheid. Ook psychische
problemen zoals angststoornissen, persoonlijkheidsveranderingen kunnen
voorkomen. Het (latere) ziektebeeld kan, zoals eerder gezegd, lijken op
Epilepsie, Parkinson, MS, ALS, CVS, Fybromyalgie en Alzheimer.
In
dit stadium is de ziekte van lyme heel erg lastig te bestrijden.
De
Gewrichtsaandoeningen die veel voorkomen bij de ziekte van lyme noemt men
Lyme-artritis.
De
artitis kan ontstaan 3 maanden na de tekenbeet, maar kan ook in een later
stadium ontstaan en bovendien verspringen tussen verschillende gewrichten.
Symtomen
van Lyme-artritis zijn zwelling en pijn in de gewrichten. Varierend van 1 dag
tot maanden/jaren. Het komt het meest voor in de grote gewrichten zoals
bijvoorbeeld de knieen.
Artritis
is te behandelen met antibiotica (doxycyline 2x daags 100 mg voor 30 dagen, of
2x daags 2 gram cefriaxon voor 14 dagen)
ACA
- Acrodermatitis Chronica Atroficans... is een chronische huidaandoening die in
het laatste (chronische) stadium van de ziekte van lyme kan optreden. Deze
huidaandoening begint met een paarsrode gezwollen plek op 1 van de ledematen,
meestal voet of hand. Vaak manifesteert de ziekte zich rond de enkel maar het
kan voorkomen dat het hele been gaat zwellen of verkleuren. Er ontstaan plekken
op het lichaam waar de huid dus als vloeipapier wordt, gepaard met pigmentaties, rimpeling en roodheid.
Behandeling van de ziekte van Lyme:
Antibioticabehandeling
is het simpele antwoord, maar het gedetailleerde antwoord is tot op heden
eigenlijk onbekend. De meningen van wetenschappers en artsen over de diagnose en
de behandeling zijn verdeeld en hebben geleid tot het bestaan van meerdere
zorgrichtlijnen:
de
CBO-richtlijn
ILADS-richtlijn
De
opvatting van deskundigen die de CBO-richtlijn hebben opgesteld:
"Een
kuur van 2 tot maximaal 4 weken leidt in vrijwel alle gevallen tot genezing.
Blijvende of terugkerende symptomen en klachten na een dergelijke behandeling
zouden volgens hen berusten op een zogenoemd postinfectieus syndroom, ook wel
Post Lyme Syndroom (PLS) genoemd". Dit PLS zou geen aanwijzing zijn van
voortdurende infectie, maar een immunologisch restverschijnsel zijn. Verdere
behandeling met antibiotica zou daarom niet zinvol zijn.
De
opvatting van ILADS-deskundigen is:
"Wanneer
de diagnose ziekte van Lyme gesteld is, zou er behandeld moeten worden zo lang
de symptomen blijven voortduren. Wanneer er sprake is van terugkeer van
symptomen na behandeling, moet weer met (gecombineerde) antibiotica behandeld
worden tot de klachten verdwenen zijn. Een patiënt die symptoomvrij lijkt, moet
waakzaam blijven in het opmerken van een herhaling van de klachten of nieuwe
nog onbekende symptomen, net als zijn of haar arts. Voor het bestaan van het
zogenoemde Post Lyme Syndroom bestaat geen goede wetenschappelijke onderbouwing.
Blijvende of terugkerende klachten wijzen daarom op blijvende infectie, tenzij
er een duidelijke andere verklaring is."
Duidelijk
is dat er nog heel veel onderzoek nodig is om tot een betere behandeling van de
ziekte van Lyme te komen.
Hoe
sneller na de besmetting een
antibioticakuur gegeven wordt, hoe meer kans op een succesvolle behandeling. Wordt de ziekte eenmaal chronisch dan ben je
ver, heel ver van huis.
Hieronder staat een lijst met klachten die kúnnen
voorkomen bij de ziekte van Lyme. Veel van die klachten kunnen ook passen bij
andere aandoeningen dus is het verstandig om andere ziekten uit te sluiten.
-Tekenbeet
-Uitslag of andere huidafwijking op de plaats van de beet
-Huiduitslag op andere plaatsen.
-Onverklaarbare
koude rillingen
-Ernstige vermoeidheid
-Sinusitis,
luchtweginfecties
-Kortademigheid,
hoesten
-Overmatig
transpireren
-Pijnlijke Keel
-Onverklaarbare
temperatuurs-verschillen
-Maagklachten
-Verlies van eetlust
-Obstipatie, Diaree
-Onverklaarbare
gewichtsverandering
-Hartkloppingen,
Hartritmestoornissen
-Pijn op de borst,
ribben
-Haaruitval
-Klierzwelling
-Pijnlijke/stijve
gewrichten
-Pijnlijke spieren
-Stijve nek
-Hoofdpijn
-Alcoholintolerantie
-Trillen / Schokken
-Tintelingen, dove of
branderige plekken
-Spiertrekkingen
-Spierkrampen
-Halfzijdige
gezichtsverlamming
-Zwelling, roodheid
rond de ogen
-Dubbelzien,
Tunnelzicht, Niet scherp zien
-Licht
overgevoeligheid
-Geluid
overgevoeligheid
-Duizeligheid,
Evenwichtstoornis
-Pijn of jeuk in de
oren
-Oorsuizen
-Stemmingswisselingen,
prikkelbaarheid, Woede
-Somber en/of angstig
-Verwardheid
-Vergeetachtigheid
-Concentratieproblemen
-Slaapproblemen
-Orientatieproblemen
-Moeite met spreken /
woorden vinden
-Geirriteerde blaas
-Seksuele
functiestoornis
-Mannen: Pijn in
zaadballen
-Vrouwen: Melkuitvloed
en onregelmatige menstruatie
JacQueline Bezemer
